Soms is dat creatief bezig zijn met kinderen toch een beetje lastig, ook al ben je zelf een creatieve moeder. Er komt een berg met loslaten bij kijken en chaos in al dat knutselspul vind ik toch een beetje moeilijk. Maar omdat het winter is en niet alle dagen mooi zijn voor veel buiten spelen, ben ik me toch een beetje aan het verdiepen in manieren die wèl werken. Ik heb namelijk twee ukkies, die allebei graag de hele dag door hetzelfde doen. Als jij een schaar hebt, dan wil ik ook. Als jij lijmt, dan wil ik dat ook kunnen. Zo’n geval. En hoe zorg je er nou voor dat je gezellig kunt knutselen met twee jonge kinderen in verschillende leeftijdsgroepen, zonder dat de glitter je om de oren vliegt en de lijm tot in je haren zit. En dat je dus ook echt met lijm kunt werken. Ik gebruik hier even mijn leerkracht-skills voor. Ik heb ooit namelijk uitgebreid onderzoek gedaan naar creativiteit en hoe je dat zo goed mogelijk kan inzetten in de klas, als te leren vaardigheid. En het heeft mij opnieuw doen kijken naar knutselen en wat je daarmee kan (met jonge kinderen). Hierbij een rij met tips over knutselen met jonge kinderen.

Ik vind het heel belangrijk om aan mijn kinderen mee te geven wat creativiteit is en hoe ze zichzelf kunnen ontwikkelen daarin. En daarmee bedoel ik niet knutselwerkjes maken die op elkaar lijken, of een goed eindproduct in elkaar zetten. Daarmee bedoel ik dat ze leren om probleemoplossend te denken. En dat ze leren om steeds nieuwe mogelijkheden te zien in materialen. En dat helpt me bij de keuzes die ik maak om te knutselen.

Tip één is dan ook: maak het voor jezelf niet te ingewikkeld.

Je hoeft niet de nieuwe Pinterest-perfect knutsel mam te zijn, om je kinderen lekker creatief te laten ontdekken. Het is helemaal oké als je geen ambities hebt om knettergekke knutselwerken in elkaar te zetten met je kids. Je moet dan namelijk best veel zelf doen en dat is eigenlijk helemaal niet creatief voor die kleintjes. Dus onthoud dat knutselen ook simpel kan. 

Geef je kind een stuk aluminiumfolie en laat ze daar hun eigen ding van maken. Alleen maar aluminium folie, that’s it.

Wat er gebeurt is dat het ene kind een slang oprolt. Het andere kind verkreukelt het hele folie, vouwt het weer uit en begint het glad te strijken. En weer een ander kind zal om steeds meer folie vragen, om zo een draak te maken op een heel groot schip. Het zit allemaal in hun verbeelding. En het is allemaal goed. Je bent weer een half uur verder en je kind heeft nieuw materiaal ontdekt. Zonder lijm, zonder glitters. Zonder moeilijk denken. Het proberen waard toch?

Tip twee: Het proces zelf is wat belangrijk is, niet het eindproduct.

Een glitter kerstboom met de allermooiste pompon ballen en een glimmende piek lijkt fantastisch, maar is misschien niet voor iedereen leuk om te maken. Het eindproduct ligt vast en er is niets zo teleurstellend als een ‘nailed it’ effect, wanneer je boom toch niet zo perfect geworden is. Haal het idee van dat eindproduct weg! Helemaal niet belangrijk. Het proces zelf is belangrijk.

Geef je kinderen eens de opdracht om een papier in kleine stukjes te knippen, in plaats van de opdracht om een rondje uit te knippen.

Vorm is niet altijd belangrijk, leren wat je met een schaar kan wel. Daar word je creatief van. En echt, jonge kinderen kunnen daar heel serieus mee bezig zijn en echt genieten van het mogen knippen. Gebruik wel altijd een kinderschaar en doe het onder toezicht. Ik doe dit met mijn dochter van bijna vier, niet met mijn dochter van bijna twee.

Tip drie: laat de chaos ontstaan

Met deze tip heb ik soms een beetje moeite. Maar het helpt wel om je kind wat vrijheid te geven in het knutselen. Laat ze maar iets op elkaar plakken, dat eigenlijk niet goed blijft zitten. Laat ze ervaren wat er makkelijk of moeilijk gaat. Laat ze hun eigen ideeën uitvoeren. Je weet zelf wel dat je het beste iets kan beplakken door een klein beetje lijm te gebruiken op je voorwerp. Dat weet je kind nog niet, en dat is niet erg.

Mocht je kind denken, ik beschilder mijn hele papier eerst met lijm laat het dan gebeuren. Ook papieren vol met lijm kun je beplakken. Geef wel je eigen grens aan. De hele lijmpot hoeft natuurlijk niet leeg gegoten te worden, maar experimenteren mag. Zo kun je uiteindelijk ook van alles plakken. Ik laat jonge kinderen een kwastje in de lijm gebruiken. Dat werkt prettig en zo kwasten ze soms dus hun hele papier onder de lijm. De kwast zorgt er dan voor dat het uiteindelijk best meevalt met de hoeveelheid lijm. Zorg bij voorbaat voor oude kleren, een placemat als ondergrond en een plaats waar ze mogen kliederen. Blijf er ook hier weer altijd bij en ik heb het nog steeds over kinderen boven de drie jaar ;).

Tip vier: pas je materialen aan de leeftijd van je kinderen aan, zorg voor variatie zodat iedereen in het gezin mee kan doen

Uitdaging is goed en je mag best aan een project beginnen dat nog een beetje moeilijk is, maar het moet wel leuk blijven voor iedereen. Soms is knutselen thuis lastig, omdat je kleinste kindje bijvoorbeeld niet zo goed mee kan doen, maar dat wel graag wil! Zorg dan voor variatie en uitdagende knutselspulletjes voor iedereen.

Kinderen onder de drie jaar zien veel in sorteren, (van potloden bijvoorbeeld!) zorg dan dus voor verschillende materialen die je kunt sorteren. Laat ze geen kralenketting maken, maar kralen in verschillende bakjes doen. Wanneer je ene kind met een schaar bezig is, laat je de ander van die dikkere stickers plakken die ze zelf van het velletje kunnen plukken. Beiden zijn namelijk heel leuk en uitdagend. En zo heeft iedereen plezier. De eerste manier is dus dat je materiaal op verschillende manieren gebruikt. En de tweede manier laat kinderen samen knutselen, maar met hun eigen boeiende materialen werken. Het kan allebei.

Tip 5: gebruik ook eens andere materialen dan de welbekende knutselspullen

Ga een keer naar buiten het bos in en verzamel daar allerlei soorten takjes en eikeltjes, of ga eens naar het strand en neem steentjes en schelpen mee naar huis.

Thuis kun je deze materialen sorteren of er iets mee bouwen. Ook dat is creatief bezig zijn. Laat ze hun spulletjes sorteren in bijvoorbeeld een letterbak, of andere bakjes. Of laat ze een vorm van schelpen neerleggen op papier. Je kunt stempelen met bladeren, dat geeft hele mooie effecten! En je kan een berg van steentjes bouwen. Misschien lukt een huisje zelfs. Nog een idee is om takken aan elkaar vast te knopen met wat touwtjes. In de klas was dit een van de leukste dingen om te doen! Er ontstaan op deze manier zoveel verschillende dingen en dat is creativiteit.

Wat doe jij thuis graag voor knutsel dingen met je kinderen?